LEVV Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging

Stadion Galgenwaard was afgelopen vrijdag 5 februari goed gevuld met meer dan 350 verpleegkundigen, verzorgenden, zorgmanagers, stafmedewerkers en andere belangstellenden die afkwamen op de LEVV-oproep om de meetlast te doorbreken.

In een gevarieerd en goed gevuld  programma was er aandacht voor theorie en praktijk van kwaliteitsmetingen in de zorg. Kunnen we van meetlast een meetlust maken? Wat vinden verpleegkundigen en verzorgenden zelf belangrijk om te meten als reflectie op hun handelen?
Inspirerende sprekers vertelden over hun aanpak en oplossingen om de kwaliteit van zorg te meten. Ze legden uit hoe ze draagvlak wisten te ontwikkelen en het meten haalbaar maakten binnen de praktijk van alledag.

De lezingen

Marianne Lensink, lid van de raad van bestuur van het Medisch Spectrum Twente en zelf verpleegkundige, opende de dag met ervaringen in haar ziekenhuis. In het MST is vroegsignalering aan de hand van 6 indicatoren ingevoerd en bleken verpleegkundigen dit systeem omarmd te hebben. Wat er voor hen eerst uitzag als tijdrovende bezigheid bleek tijd op te leveren omdat problemen tijdig onderkend werden en sneller de juiste interventies toegepast konden worden.
lezing Marianne Lensink

Gwenda Veenboer heeft met haar afdeling een manier ontwikkeld om met zijn allen met indicatoren aan de slag te gaan. Enkele succesfactoren waren: het werken met een beperkt aantal indicatoren tegelijk, het overzichtelijk houden, duidelijke en visuele terugkoppeling geven en het einddoel voor ogen blijven houden. Meten is geen doel maar een middel.
lezing Gwenda Veenboer

Marco Wisse, directeur van de Vivium zorggroep Naarderheem, zoomde met ons in op de aanpak van kwaliteitsmetingen in zijn verpleeghuis. Werkend van uit het basisidee dat professionals zelf het beste willen leveren  en goed in staat zijn zelf hun zorg te evalueren, heeft hij een manier ontwikkeld om deze kennis uit het hoofd van de medewerkers naar zijn systeem over te brengen. Sleutelbegrippen hierbij waren: werken met eenvoudig te beantwoorden gesloten vragen, antwoorden moeten uit het hoofd gegeven kunnen worden en meten binnen een overzichtelijke periode.
lezing Marco Wisse

Stemmen over de thema’s van indicatoren

LEVV-directeur Joke Mintjes presenteerde vervolgens de resultaten van het inventariserend onderzoek naar de huidige situatie rond indicatoren voor de kwaliteit van zorg. Welke relevante indicatoren zijn er momenteel voor het domein van verpleegkundigen en verzorgenden? Hoe kijken deze zorgverleners tegen bestaande indicatoren aan en welke gebruiken ze?
Een meerderheid van deelnemers aan het onderzoek, toonde zich voorstander van het gebruik van indicatoren als middel om de kwaliteit van hun zorg te verbeteren. Bovendien was een ruime meerderheid van hen voorstander van het idee een eigen kernset van kwaliteitsindicatoren voor verpleegkundigen en verzorgenden. Desgevraagd kwam uit het inventariserend onderzoek een top 8 naar voren van thema’s waarbinnen verpleegkundigen en verzorgenden graag de kwaliteit van hun zorg zouden willen meten.

Tijdens het symposium werden ter inventarisatie dezelfde vragen aan de deelnemers voorgelegd. Ook de symposiumdeelnemers waren voorstander van een eigen kernset, zij het ditmaal in krappe meerderheid. Meer consensus was er over de thema’s waarbinnen kwaliteit van zorg gemeten zou moeten worden. Opvallend waren de grote overeenkomsten tussen deelnemers aan het onderzoek en de deelnemers aan het symposium. Als gedeelde top 8 kwam er uit:

• medicatieveiligheid
• pijn
• patiënttevredenheid
• communicatie
• decubitus
• zorggerelateerde infectiepreventie
• vallen
• vrijheidsbeperkende maatregelen

cijfers uitkomst stemming

Daarnaast sprak de zaal zich nog uit voor de thema’s delier, vermijdbare sterfte en vocht & voeding, waar de deelnemers aan het onderzoek emotionele steun belangrijk vonden.
lezing Joke Mintjes

download de gratis samenvatting
het volledige rapport à 12,50 bestellen

De workshops

In het middagprogramma gingen de deelnemers in drie workshops flink aan de slag met de thema’s  Leiderschap, Indicatoren en Implementatie.
Hieronder vindt u de presentaties van de workshops als pdf te downloaden. Wanneer in de workshop nadere  informatie is toegezegd, verschijnt die binnenkort op deze plek of zal deze toegestuurd worden.
presentatie workshop Indicatoren
presentatie workshop Leiderschap 
presentatie workshop Implementatie

Reactie van de beroepsverenigingen

Desgevraagd gaven de beroepsverenigingen NU’91, Sting en V&VN een korte reactie op de uitkomsten van het rapport en de dag.
Monique Kempff, directeur van NU’91, waarschuwde er voor dat haar organisatie ziet dat indicatoren soms gebruikt worden om professionals te sanctioneren terwijl ze er juist voor gefaciliteerd zouden moeten worden. Verder wees ze op de bestaande kloof tussen recent opgeleiden die veel meer vertrouwd zijn met het meten dan de oudere collega’s. Ook riep ze op om kwaliteitsnormen voor de GGZ en VGZ nog meer uit te werken.

Christina Woudhuizen, directeur van Sting, wees ons op het al bestaande kwaliteitskader Normen voor verantwoorde zorg, waar ook verzorgenden zelf voor geraadpleegd zijn. Ze toonde zich geen voorstander van een kersnet omdat deze niet voldoende tegemoet kan komen aan de specifieke wensen. Wel was ze blij met de inventarisatie van het LEVV omdat hiermee weer de aandacht gevraagd werd voor wat verzorgenden en verpleegkundigen zelf nu echt belangrijk vinden.

Tot slot gaf senior beleidsmedewerker bij V&VN Francis Bolle haar reactie in 3 punten. Ze wees erop dat we niet uit het oog mogen verliezen dat indicatoren een middel zijn en moeten leiden tot verbeterslagen. Ze toonde zich geen voorstander ven een kernset, maar zette daar het belang van een multidisciplinaire aanpak tegenover. Tot slot wees ze er op dat het meten van kwaliteit ingebed moet zijn in de dagelijkse praktijk en eenvoudig uit te voeren moet zijn, bijvoorbeeld als onderdeel van het elektronisch patiëntendossier (EPD).

Hoe verder ?

Het LEVV is zeer verheugd dat het onderwerp meten van kwaliteit van zorg met deze dag stevig op de agenda is gezet. De materie blijkt enorm te leven onder de beroepsgroepen, zoals we zagen aan de grote opkomst voor het symposium en de reacties op de berichtgeving.
Het LEVV is ook erg blij met de getoonde betrokkenheid van de beroepsverenigingen en met hun opbouwende reacties.
We hopen hiermee niet alleen inspiratie maar ook houvast te hebben geboden waarmee verpleegkundigen en verzorgenden meer de regie naar zich toe kunnen trekken om de kwaliteit van hun zorg te monitoren en verbeteren. Uiteraard is het LEVV deze beroepsgroepen graag van dienst bij het zetten van vervolgstappen.
Daarnaast zal het LEVV bestuderen in hoeverre de indicatoren binnen de acht aangewezen thema’s nog nadere uitwerking behoeven opdat ze nog beter als kwaliteitsinstrumenten kunnen dienen.
Welke andere vervolgstappen mogelijk zijn, zou het LEVV graag in samenwerking met de genoemde beroepsverenigingen doornemen.