LEVV Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging

1. Tuchtnormen
2. Verpleegkundige professionele standaard
3. Tuchtmaatregelen
4. Aantallen uitspraken
5. Publicatie uitspraken

Verpleegkundigen vallen sinds 1 december 1997 onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. Doel van het tuchtrecht is om de kwaliteit van de beroepsuitoefening te bewaken en te bevorderen en de patiënt te beschermen tegen onzorgvuldig en ondeskundig handelen.
Uitspraken van tuchtcolleges kunnen consequenties hebben voor de verpleegkundige beroepsuitoefening. Daarnaast zijn ze van invloed op de ontwikkeling en aanscherping van verpleegkundige beroepsnormen: de verpleegkundige professionele standaard.

De tuchtrechter toetst het handelen en nalaten van verpleegkundigen aan 2 normen (art.47 lid 1 wet BIG):

1. de zorgverlener heeft gehandeld (of iets nagelaten) in strijd met de zorg die hij behoort te verlenen aan de patiënt, degene die in nood verkeert, of hun naasten
2. de zorgverlener heeft gehandeld (of iets nagelaten) in strijd met het belang van een goede uitoefening van de individuele gezondheidszorg.
    

Bij de tuchtrechtelijke toetsing van het professioneel handelen gaat het er niet om of dat handelen beter had gekund. De tuchtrechter moet een antwoord geven op de volgende vraag: is de beroepsbeoefenaar bij het beroepsmatig handelen binnen de grenzen gebleven van een redelijk bekwame beroepsuitoefening? Daarbij moet de tuchtrechter rekening houden met de stand van de wetenschap op het moment van het handelen en met de op dat moment door de beroepsgroep aanvaarde norm of standaard.

In de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) is vastgelegd dat hulpverleners moeten handelen volgens hun professionele standaard. De verpleegkundige professionele standaard bestaat uit:

Beroepsinhoudelijke normen (‘recht van binnen’)

• vakinhoudelijke en technische regels
• standaarden, richtlijnen en protocollen, bijvoorbeeld de richtlijnen voor de samenwerking tussen artsen, verpleegkundigen en ziekenverzorgenden bij de uitvoering van Voorbehouden Handelingen (NU91 / KNMG, 1997), de Consensusrichtlijn Verpleegkundige Verslaglegging (CBO, 1999), de richtlijn Smetten (LEVV / NIVEL / NVDVV, 2004)
• beroepscodes en gedragsregels, bijvoorbeeld de Nationale Beroepscode van Verpleegkundigen en Verzorgenden (NU91/V&VN, 2007; te downloaden via www.nu91.nl of www.venvn.nl)
• specifieke hulpverlenings-ethische regels
  
  

Juridische normen (‘recht van buiten’)

• wettelijke voorschriften (o.a. Wet BIG, WGBO, BOPZ; te downloaden via www.overheid.nl)
• jurisprudentie: uitspraken van de (tucht)rechter
  
  

Mengvormen

• richtlijnen van de inspectie, bijvoorbeeld de richtlijn 'Het mag niet, het mag nooit. Seksuele intimidatie door hulpverleners in de gezondheidszorg' (IGZ, 2004; te downloaden via www.igz.nl)
• algemene juridische, ethische en beroepsnormen
   

Deze indeling is ontleend aan J.Legemaate (red.), De WGBO:van tekst naar toepassing, Bohn Stafleu Van Loghum 1998.

Als een tuchtcollege een klacht gegrond verklaard kan het college de volgende maatregelen opleggen:

• waarschuwing: het gedrag was onjuist
• berisping: het gedrag is ernstig verwijtbaar en wordt veroordeeld
• geldboete van maximaal € 4500,-
• schorsing van de inschrijving in het BIG-register voor ten hoogste één jaar
• gedeeltelijke ontzegging beroepsuitoefening: de beroepsbeoefenaar mag bepaalde handelingen niet meer uitvoeren maar blijft wel geregistreerd in het BIG-register
• doorhaling van de inschrijving in het BIG-register: de beroepsbeoefenaar mag zijn titel niet meer voeren
   

Een boete en een schorsing kunnen gezamenlijk als één maatregel opgelegd worden. Een schorsing kan ook voorwaardelijk opgelegd worden. Dit betekent dat het tuchtcollege een definitieve schorsing op kan leggen als de beroepsbeoefenaar zich niet aan de voorwaarden houdt.
Een schorsing, de eventuele voorwaarden daarbij en de gedeeltelijke ontzegging om het beroep uit te oefenen worden aangetekend in het BIG-register.

Informatie over het aantal uitspraken dat de tuchtcolleges hebben gedaan over verpleegkundigen in de periode 1998-2009 is te vinden in Aantallen tuchtrechtuitspraken 1998-2009 - LEVV 14-4-2010. De cijfers uit het jaarverslag 2009 van de tuchtcolleges zijn in dit document verwerkt.

De uitspraken van het Centraal Tuchtcollege en van de Regionale Tuchtcolleges worden gepubliceerd op de website www.tuchtcollege-gezondheidszorg.nl.
Inhoudelijk relevante uitspraken zijn in geredigeerde vorm opgenomen in deze databank.

•  
• analyses
• nieuws en literatuur
• meer over tuchtrecht
• databank tuchtrecht
• zoeken in de databank